Finse woordkaarten
om woordenschat te leren

Met de instellingen van de woordkaarten kun je bepalen hoeveel kaarten je per sessie oefent en hoe je de woorden invoert:

• Het aantal woordkaarten per oefening kiezen

  Je kunt kiezen hoeveel woordkaarten je tijdens een typsessie oefent. Standaard zijn dat er tien. Begin met een kleiner aantal kaarten als je de woorden nog niet kent en verhoog het aantal zodra je eraan toe bent.

• Speciale tekens als Latijnse basisletters invoeren

  Als je toetsenbordindeling niet alle tekens van de taal bevat, kun je de optie inschakelen om ondersteunde speciale tekens als Latijnse basisletters in te voeren. Dan mag je bijvoorbeeld unico typen in plaats van único, zonder dat dit als fout telt. Met de optie uitgeschakeld moet je de oorspronkelijke spelling gebruiken.

Het Internationaal Fonetisch Alfabet (IPA) biedt een gestandaardiseerde set symbolen voor het weergeven van de klanken van gesproken taal. Hieronder staan de IPA-symbolen voor de Finse uitspraak met voorbeelden en beschrijvingen, inclusief de uitspraak van deze klanken in het Nederlands.

Finse klinkers

• /ɑ/ - zoals in talo, uitgesproken als /ˈtɑlo/ (zoals "a" in kat /kɑt/)
• /e/ - zoals in setä, uitgesproken als /ˈsetæ/ (zoals "e" in net /nɛt/)
• /i/ - zoals in mies, uitgesproken als /ˈmies/ (zoals "ie" in ziek /zik/)
• /o/ - zoals in talo, uitgesproken als /ˈtɑlo/ (zoals "o" in lot /lɔt/)
• /u/ - zoals in kukka, uitgesproken als /ˈkukːɑ/ (zoals "oe" in boek /buk/)
• /y/ - zoals in kyllä, uitgesproken als /ˈkylːæ/ (ongeveer de uu in nu /ny/, maar korter; niet de opener u in luchten)
• /æ/ - zoals in hätä, uitgesproken als /ˈhætæ/ (zoals "e" in bed /bɛt/, maar opener)
• /ø/ - zoals in höyhen, uitgesproken als /ˈhøyhen/ (de eu in het Franse feu /fø/, niet de opener eu in peur)

Finse tweeklanken

• /ɑi/ - zoals in kai, uitgesproken als /kɑi/ (zoals "ij" in bij /bɛi/)
• /ei/ - zoals in seinä, uitgesproken als /ˈseinæ/ (zoals "ei" in reis /rɛis/)
• /ou/ - zoals in koulu, uitgesproken als /ˈkoulu/ (zoals "ou" in Engels go /ɡoʊ/)
• /ui/ - zoals in suin, uitgesproken als /sui̯n/ (van /u/ naar /i/ binnen één lettergreep, niet de ui in huis /hœys/)
• /ie/ - zoals in tien, uitgesproken als /tien/ (van /i/ naar /e/ binnen één lettergreep, niet de enkelvoudige ie in kier /kiːr/)
• /yø/ - zoals in työ, uitgesproken als /tyø/ (van /y/ naar /ø/ binnen één lettergreep, niet de enkelvoudige eu in het Franse fleur /flœʁ/)

Finse medeklinkers

• /p/ - zoals in paita, uitgesproken als /ˈpɑitɑ/ (zoals "p" in piet /pit/)
• /b/ - zoals in bussi, uitgesproken als /ˈbusːi/ (zoals "b" in boot /bot/)
• /t/ - zoals in talo, uitgesproken als /ˈtɑlo/ (zoals "t" in tas /tɑs/)
• /d/ - zoals in delfiini, uitgesproken als /ˈdelfiːni/ (zoals "d" in dak /dɑk/)
• /k/ - zoals in kissa, uitgesproken als /ˈkisːɑ/ (zoals "k" in kat /kɑt/)
• /ɡ/ - zoals in golf, uitgesproken als /ɡolf/ (een plofklank, niet de wrijfklank g in goed /ɣut/)
• /f/ - zoals in fakta, uitgesproken als /ˈfɑktɑ/ (zoals "f" in fiets /fits/)
• /v/ - zoals in vesi, uitgesproken als /ˈvesi/ (zoals "v" in vis /vis/)
• /s/ - zoals in sana, uitgesproken als /ˈsɑnɑ/ (de s in sap /sɑp/)
• /s/ - zoals in seepra, uitgesproken als /ˈseːprɑ/ (zoals de s in sok)
• /ʃ/ - zoals in shakki, uitgesproken als /ˈʃɑkːi/ (zoals "sj" in sjouwen /ʃɑuʋən/)
• /t͡ʃ/ - zoals in tšekki, uitgesproken als /ˈt͡ʃekːi/ (zoals "tsj" in tsjech /tʃɛx/)
• /ŋ/ - zoals in rengas, uitgesproken als /ˈreŋːɑs/ (zoals "ng" in Engels sing /sɪŋ/)
• /h/ - zoals in hauska, uitgesproken als /ˈhɑuskɑ/ (zoals "h" in huis /hœys/)
• /l/ - zoals in lumi, uitgesproken als /ˈlumi/ (zoals "l" in lamp /lɑmp/)
• /r/ - zoals in ranta, uitgesproken als /ˈrɑntɑ/ (zoals "r" in rat /rɑt/)
• /m/ - zoals in mies, uitgesproken als /ˈmies/ (zoals "m" in mat /mɑt/)
• /n/ - zoals in nainen, uitgesproken als /ˈnɑinɛn/ (zoals "n" in net /nɛt/)
• /j/ - zoals in jää, uitgesproken als /jæː/ (zoals "j" in jaar /jaːr/)

Unieke kenmerken van de Finse uitspraak

De Finse uitspraak heeft unieke kenmerken die belangrijk zijn voor leerlingen om te begrijpen.

• Klinkerharmonie: De Finse klinkerharmonie onderscheidt voorklinkers ä, ö, y van achterklinkers a, o, u. De neutrale klinkers e en i kunnen met beide groepen voorkomen. In enkelvoudige woorden worden voor- en achterklinkers meestal niet gemengd; samenstellingen en sommige leenwoorden zijn uitzonderingen.
• Medeklinkergradatie: Bij het verbuigen van Finse woorden wisselen medeklinkers soms tussen een sterke en een zwakke vorm, zoals kukka (bloem, nominatief) versus kukan (bloem, genitief).
• Dubbele letters: In het Fins geven twee dezelfde letters aan dat je de klinker of medeklinker langer uitspreekt. De plaats van de klemtoon verandert daardoor niet. Vergelijk bijvoorbeeld tuli (vuur) versus tuuli (wind).
• Fonemische lengte: Fins onderscheidt tussen korte en lange klinkers en medeklinkers, wat de betekenis van een woord kan veranderen, zoals muta (modder) versus mutta (maar).
• Rollende "r": De Finse r wordt met een trillende tongpunt uitgesproken. Afhankelijk van de context kan de tongpunt ook maar één keer kort raken; de r hoeft dus niet altijd lang te rollen.