Fiszki do nauki
słownictwa fińskiego

Ustawienia fiszek pozwalają dostosować ćwiczenia do nauki wybranego słownictwa. Poniżej znajdziesz dostępne opcje:

• Wybór liczby fiszek na ćwiczenie

  Możesz wybrać liczbę fiszek, z którymi chcesz ćwiczyć w jednej sesji pisania. Domyślna liczba to dziesięć. Jeśli dopiero zaczynasz, możesz wybrać mniejszą liczbę fiszek.

• Zmiana nieobsługiwanych znaków klawiatury

  Jeśli układ klawiatury nie obsługuje niektórych znaków specjalnych lub znaków diakrytycznych języka, który ćwiczysz za pomocą fiszek, system może zignorować niektóre z tych znaków. Znaki specjalne będą akceptowane jako ich najbliższe odpowiedniki w alfabecie łacińskim, jeśli to możliwe. Na przykład, jeśli słowo do wpisania to único i wpiszesz unico, ponieważ układ nie obsługuje akcentów, nie zostanie to uznane za błąd.

Międzynarodowy alfabet fonetyczny (IPA) zapewnia zestandaryzowany zestaw symboli do reprezentowania dźwięków mowy. Poniżej znajdują się symbole IPA dla fińskiej wymowy, wraz z przykładami i opisami, w tym wymową tych dźwięków w języku polskim.

Fińskie samogłoski

• /ɑ/ - jak w talo, wymawiane /ˈtɑlo/ (jak "a" w mama /ˈmama/)
• /e/ - jak w setä, wymawiane /ˈsetæ/ (jak "e" w mewa /ˈmɛva/)
• /i/ - jak w mies, wymawiane /ˈmies/ (jak "i" w kwiat /kfjat/)
• /o/ - jak w talo, wymawiane /ˈtɑlo/ (jak "o" w kot /kɔt/)
• /u/ - jak w kukka, wymawiane /ˈkukːɑ/ (jak "u" w budka /ˈbutka/)
• /y/ - jak w kyllä, wymawiane /ˈkylːæ/ (nie ma dokładnego odpowiednika w polskim, jak niemieckie "ü" w müde /ˈmyːdə/)
• /æ/ - jak w hätä, wymawiane /ˈhætæ/ (jak "e" w mewa /ˈmɛva/, ale bardziej otwarte)
• /ø/ - jak w höyhen, wymawiane /ˈhøyhen/ (nie ma dokładnego odpowiednika w polskim, podobne do francuskiego "eu" w peur /pœʁ/)

Fińskie dyftongi

• /ɑi/ - jak w kai, wymawiane /kɑi/ (jak "aj" w maj /maj/)
• /ei/ - jak w seinä, wymawiane /ˈseinæ/ (jak "ej" w zejść /zejɕt͡ɕ/)
• /ou/ - jak w koulu, wymawiane /ˈkoulu/ (jak "ou" w angielskim go /ɡoʊ/)
• /ui/ - jak w suin, wymawiane /sui̯n/ (jak "uj" w kuj /kuj/)
• /ie/ - jak w tien, wymawiane /tien/ (jak "ie" w dzień /d͡ʑeɲ/)
• /yø/ - jak w työ, wymawiane /tyø/ (przejście od /y/ do /ø/ w jednej sylabie, a nie pojedyncza samogłoska jak we francuskim fleur)

Fińskie spółgłoski

• /p/ - jak w paita, wymawiane /ˈpɑitɑ/ (jak "p" w pen /pɛn/)
• /b/ - jak w bussi, wymawiane /ˈbusːi/ (jak "b" w but /but/)
• /t/ - jak w talo, wymawiane /ˈtɑlo/ (jak "t" w tata /ˈtata/)
• /d/ - jak w delfiini, wymawiane /ˈdelfiːni/ (jak "d" w dom /dom/)
• /k/ - jak w kissa, wymawiane /ˈkisːɑ/ (jak "k" w kot /kɔt/)
• /ɡ/ - jak w golf, wymawiane /ɡolf/ (jak "g" w golf /ɡɔlf/)
• /f/ - jak w fakta, wymawiane /ˈfɑktɑ/ (jak "f" w fakt /fakt/)
• /v/ - jak w vesi, wymawiane /ˈvesi/ (jak "w" w walka /ˈvalka/)
• /s/ - jak w sana, wymawiane /ˈsɑnɑ/ (jak "s" w sam /sam/)
• /s/ - jak w seepra, wymawiane /ˈseːprɑ/ (jak s w ser)
• /ʃ/ - jak w shakki, wymawiane /ˈʃɑkːi/ (jak "sz" w szkoła /ˈʃkɔwa/)
• /t͡ʃ/ - jak w tšekki, wymawiane /ˈt͡ʃekːi/ (jak "cz" w czekać /ˈt͡ʂɛkat͡ɕ/)
• /ŋ/ - jak w rengas, wymawiane /ˈreŋːɑs/ (jak "ng" w angielskim sing /sɪŋ/)
• /h/ - jak w hauska, wymawiane /ˈhɑuskɑ/ (jak "h" w hala /ˈhala/)
• /l/ - jak w lumi, wymawiane /ˈlumi/ (jak "l" w lama /ˈlama/)
• /r/ - jak w ranta, wymawiane /ˈrɑntɑ/ (jak "r" w radio /ˈradʲɔ/ ale bardziej drżące)
• /m/ - jak w mies, wymawiane /ˈmies/ (jak "m" w mama /ˈmama/)
• /n/ - jak w nainen, wymawiane /ˈnɑinɛn/ (jak "n" w nos /nɔs/)
• /j/ - jak w jää, wymawiane /jæː/ (jak "j" w jajo /ˈjajɔ/)

Unikalne cechy fińskiej wymowy

Fińska wymowa ma unikalne cechy, które są ważne dla uczących się.

• Harmonia samogłosek: Fińska harmonia samogłoskowa rozróżnia samogłoski przednie ä, ö, y i tylne a, o, u. Neutralne e oraz i mogą występować z obiema grupami. W wyrazach prostych samogłoski przednie i tylne zwykle się nie łączą; wyjątkiem są złożenia i niektóre zapożyczenia.
• Gradacja spółgłosek: Wiele fińskich słów przechodzi proces, w którym spółgłoski alternują między silnymi a słabymi formami w różnych kontekstach gramatycznych, np. kukka (kwiat, mianownik) vs. kukan (kwiat, dopełniacz).
• Podwójne litery: W fińskim podwójne litery oznaczają dłuższą samogłoskę lub spółgłoskę, ale nie zmieniają miejsca akcentu, np. tuli (ogień) vs. tuuli (wiatr).
• Długość fonemiczna: Fiński rozróżnia krótkie i długie samogłoski oraz spółgłoski, co może zmienić znaczenie słowa, np. muta (błoto) vs. mutta (ale).
• Drżące "r": Fińskie r wymawia się czubkiem języka, z drganiem lub krótkim pojedynczym uderzeniem, podobnie jak polskie r. Nie trzeba go w każdym kontekście długo przeciągać.